Collectie landelijke digitale openbare bibliotheek

Sinds 2014 bestaat de mogelijkheid om via de openbare bibliotheek, naast fysieke boeken, ook e-books te lenen. De afgelopen jaren kwam hier steeds meer digitale content bij. In 2017 bood de landelijke digitale openbare bibliotheek toegang tot de collectie e-books, luisterboeken en online cursussen via de online Bibliotheek en jeugdbibliotheek.nl. De digitale collectie bestaat grotendeels uit e-books, met name voor volwassenen. In vergelijking met de fysieke collectie van de openbare bibliotheken bevat de digitale collectie beduidend meer fictie voor volwassenen (KB, 2018a).

Ruim 18 duizend e-books beschikbaar in 2017

De e-book collectie groeit gestaag: van circa 10 duizend e-books in 2015 tot ruim 18 duizend in 2017. Het merendeel van deze collectie bestaat uit e-books voor volwassenen: circa 16 duizend e-books (KB, 2018a; CBS, 2018a). Dit zijn vooral e-books in de categorie fictie, zowel voor volwassenen (ruim 11 duizend) als voor jeugd (bijna 2 duizend). Deze cijfers staan haaks op de ontwikkeling van de fysieke collectie: deze neemt over de jaren heen af en het aandeel jeugd en volwassenen is daar ongeveer gelijk (KB, 2018a; CBS, 2018b). Lees hierover meer in het artikel Ontwikkelingen fysieke collectie.

Bron: KB, 2018a.

One copy multiple users

De Nederlandse digitale openbare bibliotheek werkt volgens het systeem van ‘one copy multiple users’, waarbij een ingekochte digitale titel tegelijkertijd door meerdere bibliotheekleden kan worden gelezen. Deze functionaliteit is cruciaal voor de gebruiksvriendelijkheid en draagt sterk bij aan het succes van de Nederlandse digitale bibliotheek. Veel Europese landen werken met een systeem van ‘one copy one user’, waarbij een ingekochte digitale titel slechts door één bibliotheeklid tegelijk kan worden gebruikt. Dat geeft een beperkte gebruikswaarde.

Groei collectie verwacht door betere afspraken

In het convenant e-lending is vastgelegd dat Nederlandstalige e-books van Nederlandse uitgevers zo spoedig mogelijk, maar uiterlijk binnen een jaar beschikbaar voor zijn bibliotheekleden. Door deze afspraak komen er meer titels, meer actuele titels en meer titels voor de jeugd beschikbaar. In oktober 2018, toen het convenant is gesloten, telde de online Bibliotheek 21.000 e-books, van de in totaal circa 35.000 titels. De verwachting is dat dit aantal groeit naar 27.000 e-books eind 2018 (KB, 2018b). Daarnaast worden auteurs, vertalers en beeldmakers voortaan per uitlening betaald. De opbrengst wordt 50/50 verdeeld tussen de uitgever en de auteur, vertaler of beeldmaker.

Wie zitten er achter het convenant e-lending?

De afspraken uit het convenant e-lending gelden vanaf 1 januari 2019 en zijn gemaakt tussen zeven partijen uit de boekenbranche: het ministerie van OCW, de Koninklijke Bibliotheek (KB), de Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB), de Groep Algemene Uitgevers (GAU), de Auteursbond, de Stichting Lira en de Stichting Pictoright.

Meer luisterboeken en cursussen beschikbaar

Naast e-books worden via de online Bibliotheek ook andere materialen aangeboden. In 2017 waren er via de online Bibliotheek 1.212 luisterboeken en 42 cursussen beschikbaar. Daarnaast zijn er in 2017 66 titels aangeboden via de VakantieBieb (KB, 2018a; CBS, 2018a).

 

Licenties digitale bibliotheek

2015

2016

2017

E-books

10.611

12.299

18.222

VakantieBieb

66

60

66

Luisterboeken

-

750

1.212

Cursussen

-

32

42

Bron: KB, 2018a.

Wat is de VakantieBieb?

De VakantieBieb is een app met een selectie van rond de 60 e-books die in de zomervakantie gratis beschikbaar worden gesteld. De VakantieBieb bevat circa 30 e-books voor volwassenen en circa 30 voor de jeugd. Kinderen en jongeren worden hiermee gestimuleerd door te lezen in de vakantie en hun leesvaardigheid op peil te houden.

Bronnen