Digitale product- en dienstenportfolio

De dienstverlening van de digitale bibliotheek bestaat uit meer dan alleen e-books, cursussen en de LuisterBieb. Het digitale producten- en dienstenportfolio omvat bijvoorbeeld ook de nationale bibliotheekcatalogus, de websites van openbare bibliotheekorganisaties, het datawarehouse en Literatuurplein. Met de landelijke bibliotheekwebsite bibliotheek.nl wordt jaarlijks 13% van de Nederlandse bevolking bereikt. In 2017 werd bibliotheek.nl door circa 2,1 miljoen mensen bezocht. De online bibliotheek trok sinds de introductie in juni 2017 ruim 933 duizend bezoekers.

Digitale diensten op landelijk en lokaal niveau

De producten en diensten van de landelijke digitale openbare bibliotheek zijn de verantwoordelijkheid van de Koninklijke Bibliotheek (KB), zo is bepaald in de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob). De online Bibliotheek is de omgeving voor de digitale diensten, zoals e-books, cursussen en de LuisterBieb. Daarnaast kunnen de openbare bibliotheken vanuit de landelijke digitale infrastructuur gebruik maken van de digitale basisdiensten, zoals de nationale bibliotheekcatalogus (NBC+), website as a service (WaaS), authenticatievoorziening (IAM/AV) & klantregistratiesysteem (KRS), de landelijke aanvraagdienst, databank G!DS en het datawarehouse. Het merendeel van de bibliotheken is op deze diensten aangesloten. Momenteel wordt toegewerkt naar de aansluiting van alle openbare bibliotheken op het datawarehouse (KB, 2018).

Bron: KB, 2018.

Hoe verhoudt de online Bibliotheek zich tot bibliotheek.nl?

Sinds 19 juni 2017 kunnen bezoekers bij de online Bibliotheek terecht voor het uitzoeken van e-books en cursussen en voor informatie over luisterboeken. De website bibliotheek.nl is vanaf dat moment de centrale portal voor meer informatie over de openbare bibliotheken, lidmaatschappen en de landelijke catalogus.

Bereik bibliotheekwebsites

In 2016 en 2018 werd in opdracht van de KB grootschalig onderzoek uitgevoerd naar het bereik van de landelijke bibliotheekwebsites. Uit dit onderzoek blijkt dat jaarlijks 16% van de Nederlandse bevolking wordt bereikt met de online Bibliotheek en met bibliotheek.nl. In 2016, voor de introductie van de online Bibliotheek, werd met bibliotheek.nl jaarlijks circa 13% van de Nederlandse bevolking bereikt. De website was toen nog de portal voor meer informatie over de bibliotheek, de landelijke catalogus en toegang tot e-books, cursussen en de Luisterbieb. Medio 2017 is dat laatste onderdeel verplaatst van bibliotheek.nl naar de online Bibliotheek. Mede daardoor zijn de gemiddelde bezoekfrequentie en bezoekduur van bibliotheek.nl waarschijnlijk sterk afgenomen (Seyger, 2019; Nieuwendijk et al, 2016). Dit is ook terug te zien in de bezoekersaantallen van bibliotheek.nl: in 2017 zijn er minder bezoekers van de website geregistreerd dan in 2016 (2,1 miljoen vs. 2,3 miljoen). De website van de online Bibliotheek is in 2017 door ruim 933 duizend mensen bezocht. Voor de websites Literatuurplein en Leesplein is het aantal bezoekers in 2017 licht gedaald (KB, 2018).

Websites: bezoekers en sessies

Voor de bibliotheekwebsites wordt in dit artikel verwezen naar twee soorten webstatistieken:

Bezoekers: Het aantal gebruikers in een bepaalde periode. Een gebruiker is iemand die in een bepaalde periode minimaal één sessie heeft gestart.

Sessies: Het totale aantal sessies in een bepaalde periode. Een sessie is de periode waarin een gebruiker actief is op de site.

Wat is Literatuurplein?

Op de website Literatuurplein is sinds 2003 meer informatie te vinden over literatuur: een uitgebreide titeldatabase, literair nieuws, evenementen, recensies, columns en interviews met auteurs.

Leesplein en de jeugdbibliotheek

Op Leesplein werd tot 1 oktober 2018 informatie over kinder- en jeugdboeken aangeboden voor kinderen en jongeren van 0 tot 18 jaar, hun ouders en professionals. De informatie die voorheen op Leesplein te vinden was, is sinds juli 2018 terug te vinden op de website jeugdbibliotheek.nl. De jeugdbibliotheek biedt boekentips, onderwerpen voor werkstukken en spreekbeurten, omschrijvingen, titels gesorteerd op thema en nog veel meer voor kinderen en jongeren van 0 tot 18 jaar.

Bron: KB, 2018.

Sessies

Ook in het aantal sessies zien we deze tendens terug. Het aantal sessies voor bibliotheek.nl is in 2017 fors terug gelopen ten opzichte van 2016, maar voor de online Bibliotheek zijn in de eerste maanden bijna 2,8 miljoen sessies geregistreerd. In vergelijking met de andere websites is het aantal sessies in verhouding tot het aantal bezoekers voor de online Bibliotheek vrij hoog. In verhouding tot het aantal bezoekers Het aantal sessies voor Literatuurplein en Leesplein is licht gedaald in 2017 (KB, 2018).

Bron: KB, 2018.

Bronnen