Historie van de digitale bibliotheek

De landelijke digitale openbare bibliotheek biedt toegang tot de collectie e-books, luisterboeken en online cursussen via www.onlinebibliotheek.nl en www.jeugdbibliotheek.nl. Hiermee vervult de digitale bibliotheek de publieke taken van de openbare bibliotheken in het digitale domein. De landelijke digitale openbare bibliotheek is onderdeel van de Nationale Digitale Bibliotheek, die de taken van de KB omvat in de domeinen wetenschap, erfgoed en openbare bibliotheken.

Een landelijke digitale infrastructuur

In 2010 begon Stichting Bibliotheek.nl (BNL) aan de bouw van een landelijke digitale infrastructuur waarop alle bibliotheken aangesloten kunnen worden. Deze infrastructuur biedt een plaats aan verschillende  basisdiensten zoals de Nationale Bibliotheek Catalogus (NBC+) en het e-bookplatform. Met de inwerkingtreding van de Wsob in 2015 ging de stichting BNL op in de KB.

De digitale Bibliotheek

De digitale Bibliotheek is het portal voor informatie over de bibliotheek, de landelijke catalogus en toegang tot e-books, cursussen en de Luisterbieb. Van 2014 en 2017 was Bibliotheek.nl het enige kanaal voor het lenen van e-books. In 2017 hebben de e-books, luisterboeken en online cursussen een eigen platform gekregen.  Bibliotheek.nl blijft bestaan om het gezamenlijke aanbod van bibliotheken te tonen, verwijzend naar zowel online als lokale collecties en informatie.

De online Bibliotheek

Vanaf 19 juni 2017 werd de online Bibliotheek de nieuwe plek voor het lenen van e-books van de bibliotheek. De online Bibliotheek biedt toegang tot het complete aanbod e-books, luisterboeken en cursussen. Bij de start van het e-bookplatform konden leden kiezen uit ruim 5.000 titels. Inmiddels staat de teller op meer dan 18.000 titels. In de beginjaren steeg het aantal uitleningen met groeipercentages van 96% (2015) en 76% (2016).

Delpher en DBNL

In samenwerking met de universiteitsbibliotheken werd in november 2013 Delpher gelanceerd. Een online dienst waar miljoenen gedigitaliseerde pagina’s uit Nederlandse boeken, kranten en tijdschriften full-tekst doorzoekbaar zijn. Daarnaast is de KB samen met de Vlaamse Erfgoedbibliotheek en de Taalunie verantwoordelijk voor de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL), een digitale collectie van grotendeels rechtenvrije teksten die behoren tot het Nederlandstalige erfgoed van de vroegste tijd tot heden. Alle teksten op DBNL zijn gratis toegankelijk en downloadbaar. Naast een grote collectie literaire teksten, naslagwerken en biografieën bevat DBNL audio- en videofragmenten. De website wordt jaarlijks zo’n 4 miljoen keer geraadpleegd.  

eBooks eregalerij

De eBooks eregalerij was een van de eerste projecten van bibliotheken voor het uitlenen van e-books. De eregalerij bevat een selectie van meesterwerken van schrijvers uit Het Pantheon, de permanente tentoonstelling in het Literatuurmuseum met hoogtepunten uit 1.000 jaar Nederlandstalige literatuur.

Jeugdbibliotheek en Leesplein

Bijna twintig jaar lang vonden bezoekers op Leesplein informatie over kinder- en jeugdboeken, over lezen, leesbevordering, leesplezier en leesvaardigheid. Halverwege 2018 heeft de Koninklijke Bibliotheek Leesplein opgeheven. Sinds 1 juli 2018 wordt Leesplein niet meer aangevuld en medio september 2018 is de website volledig offline. Informatie over kinder- en jeugdliteratuur is voortaan te vinden op Jeugdbibliotheek.nl. Informatie voor ouders van kinderen tot 6 jaar op BoekStart, en voor professionals op BoekStartpro en de Bibliotheek op school.

Lezen voor de lijst

Lezen voor de lijst ondersteunt docenten bij het fictie- en literatuuronderwijs in het voortgezet onderwijs en helpt leerlingen bij hun keuze uit het boekenaanbod op basis van zes leesniveaus. In april 2017 heeft de Koninklijke Bibliotheek de site overgenomen van de Rijksuniversiteit Groningen. De informatie uit het leerlingendeel van Lezen voor de lijst is verplaatst naar jeugdbibliotheek, bij de doelgroepen 12-15 jaar en 15-18 jaar.

Bronnen