Getroffen maar weerbaar: onderzoek naar openbare en nationale bibliotheken in coronatijd

De bibliotheekbranche als getroffen maar weerbare sector – dat is het beeld dat de uitkomsten van onderzoek naar de impact van de coronauitbraak laten zien. Er werden nieuwe diensten ontwikkeld en het digitale aanbod nam een vlucht. Om een beeld te krijgen van de invloed van het coronavirus op openbare bibliotheken in Nederland én op nationale bibliotheken wereldwijd, voerde de KB twee onderzoeken uit.

Nationale bibliotheken

Het eerste onderzoek was gericht op nationale bibliotheken en werd uitgevoerd in samenwerking met de Conference of Directors of National Libraries (CDNL) en de International Federation of Library Associations (IFLA). In april en juni werden twee online vragenlijsten gestuurd naar circa 180 nationale bibliotheken wereldwijd. De eerste survey concentreerde zich op de directe gevolgen van de crisis en de genomen maatregelen. In de tweede survey stond de heropening van bibliotheken centraal. In totaal reageerden 55 nationale bibliotheken. Uit het onderzoek bleek dat 62% van de nationale bibliotheken hun online diensten in de coronatijd uitbouwden of verbeterden. Zo’n driekwart (73%) ontwikkelde daarnaast nieuwe diensten. Men verzorgde onder meer online leestips via sociale media, organiseerde online events, richtte een virtuele leeszaal in en startte een haal- en bezorgdienst op. In Nederland ontwikkelde de KB binnen enkele weken de ThuisBieb-app, waarmee leden en niet-leden gratis e-books en luisterboeken konden lenen.

Openbare bibliotheken

In een onderzoek onder openbare bibliotheken in Nederland stonden de impact van de crisis op de dienstverlening en het personeel centraal. Aan alle 145 bibliotheekorganisaties werd een online vragenlijst verstuurd; 65 bibliotheken vulden de vragenlijst in. Van hen bouwde 69% online diensten uit of verbeterde men deze. In maar liefst 94% van de gevallen werden nieuwe diensten ontwikkeld. Driekwart (75%) van de openbare bibliotheken richtte extra helpdesks in. Ook door hen werden onder meer online leestips gegeven, digitale ontmoetingen gefaciliteerd en haal- en brengdiensten opgezet.

Resultaten

De resultaten zijn te vinden in het dossier De bibliotheek in coronatijd op Bibliotheekinzicht en in een artikel in IP | vakblad voor informatieprofessionals, dat in september zal verschijnen. Voor meer informatie over het onderzoek over nationale bibliotheken kun je terecht bij Rosemarie Van der Veen-Oei, adviseur (inter)nationale samenwerking (rosemarie.vanderveen-oei@KB.nl). Voor het onderzoek onder openbare bibliotheken kun je terecht bij Marjolein Oomes, adviseur kennisdeling (marjolein.oomes@kb.nl).