Samenwerking tussen bibliotheek en basisscholen steeds dieper verankerd

Ondanks de beperkingen door de maatregelen rondom de coronacrisis bedienden bibliotheken ook in het schooljaar 2020-2021 ruim 5,3 duizend schoolvestigingen voor het primair onderwijs, 78% van alle schoolvestigingen in hun werkgebied. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van de KB, uitgevoerd via de Bibliotheekmonitor. Alle 140 basisbibliotheken werken samen met het primair onderwijs, onder meer op het gebied van leesbevordering en digitale geletterdheid.

Merendeel basisschoolleerlingen actief lid

Zeven op de tien kinderen van 4 tot en met 12 jaar in het werkgebied van de responderende bibliotheken zijn lid van de bibliotheek. Hiervan is 57% actief lid; deze kinderen hebben in het afgelopen schooljaar minimaal één boek geleend. Naast de traditionele uitleenfunctie bieden bibliotheken voor deze doelgroep ook een ruim aanbod aan activiteiten en programma’s rondom leesbevordering en digitale geletterdheid. Net als voorgaande schooljaren bieden alle responderende bibliotheken in de samenwerking met het primair onderwijs producten en diensten aan op het gebied van leesbevordering.

Aanbod voor ouders beperkt

In het schooljaar 2020-2021 kregen bibliotheken en scholen te maken met tijdelijke sluitingen en beperkte opening in verband met de coronamaatregelen, waardoor de gouden driehoek waar het aanbod op afgestemd is, onder druk kwam te staan. Waar het aanbod voorheen op de driehoek van kinderen, ouders en leerkrachten was gericht, was het aanbod voor ouders in 2020-2021 beperkt.

Samenwerking met ruim 5 duizend scholen

In totaal werd samengewerkt met 5.386 schoolvestigingen, 78% van alle schoolvestigingen in het werkgebied van de bibliotheken. Met 5.061 van deze scholen wordt samengewerkt op het gebied van leesbevordering, met 2.168 op het gebied van digitale geletterdheid. In vergelijking met voorgaande schooljaren is het aandeel schoollocaties waarmee bibliotheken samenwerken op het gebied van zowel leesbevordering als digitale geletterdheid gedaald. De coronamaatregelen spelen hierin zeer waarschijnlijk een grote rol. Waar deze in het maatregelen in 2019-2020 werden ingesteld aan het einde van het schooljaar, golden de maatregelen van meet af aan in het schooljaar 2020-2021 dat in dit onderzoek centraal stond.

Driekwart bibliotheken werkt met de Bibliotheek op school

Naast de reguliere samenwerking werken 122 van de 140 basisbibliotheken samen volgens de aanpak van de Bibliotheek op school of een vergelijkbaar programma. In het schooljaar 2020-2021 werkten 106 basisbibliotheken (76%) volgens de aanpak van de Bibliotheek op school samen met 2.523 schoollocaties (37%). Hiermee werden in totaal zo’n 484 duizend leerlingen bereikt. Door 46 bibliotheken werd een vergelijkbaar programma ingezet, in samenwerking met circa 700 scholen. Met deze aanpak werden zo’n 154 duizend leerlingen bereikt.

De Bibliotheek op school steeds meer verankerd

De samenwerking met het primair onderwijs volgens de Bibliotheek op school of vergelijkbare programma’s wordt steeds dieper verankerd in de werkwijze van bibliotheken. Zo is de samenwerking bij de meeste bibliotheken expliciet onderdeel van het beleidsplan, leveren gemeenten vaker een structurele bijdrage en wordt de samenwerking met scholen op papier voor een langere periode vastgelegd.

Infographic samenwerking primair onderwijs 2020-2021

Resultaten lokaal inzetten

De landelijke rapportage biedt diverse aanknopingspunten om het gesprek aan te gaan met de gemeente en andere samenwerkingspartners. Naast deze rapportage zijn de resultaten van dit onderzoek verwerkt in een landelijke infographic en zijn per provincie infographics beschikbaar voor de provinciale ondersteuningsinstellingen (POI’s). De bibliotheken die aan het onderzoek hebben deelgenomen, ontvangen tevens een individuele infographic, waarmee de samenwerking met het primair onderwijs ook op lokaal niveau in kaart is gebracht. Zowel de landelijke en provinciale als de lokale resultaten zijn nader te analyseren via het dashboard op Bibliotheekinzicht. Dit dashboard biedt de bibliotheken de mogelijkheid hun individuele resultaten af te zetten tegen de landelijke cijfers, de resultaten van de provincie en bibliotheken van vergelijkbare grootte.

Vragen

Met inhoudelijke vragen over het onderzoek kun je je wenden tot Annemiek van de Burgt, Adviseur onderzoek en kennisdeling (KB). Voor inhoudelijke vragen over de samenwerking tussen bibliotheken en het primair onderwijs kun je terecht bij het kernteam de Bibliotheek op school.