Uitbreiding samenwerking bibliotheken en voortgezet onderwijs

Ondanks de maatregelen rondom het coronavirus hebben bibliotheken ook in het afgelopen schooljaar hun band met het voortgezet onderwijs verstevigd. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van de KB, uitgevoerd via de Bibliotheekmonitor. Ruim de helft van de bibliotheken werkte in het schooljaar 2019-2020 actief met scholen samen op het gebied van leesbevordering en digitale geletterdheid, zelfs toen zij hun deuren gesloten moesten houden.

Nauwe samenwerking met voortgezet onderwijs

Van alle Nederlandse bibliotheken werken er 122 (87%) samen met het voortgezet onderwijs. Gezamenlijk bedienen zij 828 schoollocaties: 40% van alle schoollocaties in het werkgebied van de bibliotheken. Van alle schoollocaties waarmee wordt samengewerkt, is met 255 een getekende samenwerkingsovereenkomst (31%), zoals de Bibliotheek op school. De meeste samenwerkingen betreffen het vmbo (57%, bijna 450 locaties), gevolgd door de havo (42%) en het vwo (35%).

Collecties, programma’s en advies

Van alle bibliotheken in Nederland met een schoollocatie voor voortgezet onderwijs in hun werkgebied werkt 86% samen op het gebied van leesbevordering. Het gaat onder meer om het leveren van collecties aan scholen (60%), het uitvoeren van leesvorderingsprogramma’s voor leerlingen (58%) en het uitvoeren en ondersteunen van activiteiten of werkvormen (48%). Bijna vier op de tien bibliotheken geven advies over het gebruik van boeken bij schoolvakken (39%) of verlenen collectieadvies (36%).

Scholen als belangrijkste doelgroep

In het schooljaar 2019-2020 werkte één op de drie bibliotheken in Nederland (32%) samen met in totaal 160 locaties voor voortgezet onderwijs rondom digitale geletterdheid. Bibliotheken stemmen dit aanbod voornamelijk af op scholen, en minder op kinderen en hun ouders.

Actieve verkenning nieuwe samenwerkingen

Bibliotheken doen hard hun best om hun netwerk binnen het voortgezet onderwijs uit te breiden. In het schooljaar 2019-2020 voerde de helft van de bibliotheken die samenwerken met het voortgezet onderwijs verkennende gesprekken met in totaal 104 schoollocaties om een mogelijke samenwerking op te starten. In zes op de tien gevallen werd een samenwerkingsovereenkomst getekend, in een op de zes gevallen zelfs met alle scholen in het werkgebied.

Coronavirus zorgt voor alternatieve dienstverlening

Tijdens de afnameperiode van dit onderzoek werd de dienstverlening van bibliotheken en scholen beïnvloed door het coronavirus. Van half maart tot half mei waren alle locaties van beide instellingen verplicht gesloten. In reactie op deze maatregelen bood de meerderheid van de bibliotheken (56%) alternatieve dienstverlening aan, bijvoorbeeld in de vorm van advies voor docenten omtrent de inrichting van het thuisonderwijs en boekpromotievideo’s. Op landelijk niveau werd bestaand aanbod onder de aandacht gebracht en ontvingen scholen hulp bij het ontwikkelen van digitaal aanbod rondom lezen en digitale geletterdheid.

Landelijke resultaten lokaal inzetten

De landelijke rapportage biedt bibliotheken diverse aanknopingspunten om het gesprek aan te gaan met de gemeente en andere samenwerkingspartners. Naast deze rapportage zijn de resultaten van de meting verwerkt in een landelijke infographic en zijn per provincie infographics beschikbaar voor de provinciale ondersteuningsinstellingen (POI’s). De bibliotheken die hebben deelgenomen aan de meting ontvangen tevens een individuele infographic, waarmee de samenwerking met het voortgezet onderwijs ook op lokaal niveau in kaart is gebracht. Zowel de landelijke en provinciale als lokale resultaten zijn nader te analyseren via het dashboard op de website Bibliotheekinzicht. Dit dashboard biedt bibliotheken de mogelijkheid hun individuele resultaten af te zetten tegen de landelijke cijfers, de resultaten van de provincie en bibliotheken van vergelijkbare grootte.

Infographic voortgezet onderwijs 2019-2020

Infographics bekijken

Heb je een Bibliotheekmonitor-account? Dan kun je de infographics op lokaal en provinciaal niveau bekijken. Heb je geen account? Geef het door via bibliotheekmonitor@kb.nl.

Vragen

Met inhoudelijke vragen over het onderzoek kun je je wenden tot Sharon van de Hoek, Adviseur onderzoek en kennisdeling bij de KB. Voor inhoudelijke vragen over de samenwerking tussen bibliotheken en het voortgezet onderwijs kun je terecht bij Caroline Heijer, kernteam de Bibliotheek op school, of bij de vo-coördinatoren van de POI's.