Bibliotheekmedewerkers positief over hun werk

Hoe tevreden zijn bibliotheekmedewerkers over hun werk? Naar deze werkbeleving zijn diverse onderzoeken gedaan en de uitkomsten komen in dit artikel aan bod. Bij werkbeleving gaat het over de subjectieve beleving van het werk, dus hoe de werknemer zelf de verschillende aspecten van het werk ervaart. Werkbeleving is onder te verdelen in een aantal thema's: motivatie, tevredenheid, fysieke/mentale toestand, werkdruk en werkstress (EUR, 2016). Uit onderzoeken blijkt dat bibliotheekmedewerkers tevreden zijn over hun werk. Zij geven hun werk een gemiddeld rapportcijfer van 7,4 (Cubiss/ProBiblio, 2017). Dit is lager dan gemiddeld in Nederland (7,7) (CBS, 2018a).

Inhoud van het werk belangrijk

Bibliotheekmedewerkers zijn trouw aan hun organisatie. Veel medewerkers blijven een groot deel van hun werkzame leven bij de bibliotheek. In 2017 deden Cubiss en ProBiblio onderzoek onder 1269 medewerkers van 27 verschillende bibliotheken, in 6 provincies. Hieruit komt naar voren dat medewerkers hun motivatie vinden in de inhoud van het werk, de werkomgeving en de kansen die ze krijgen om zich te ontplooien. Veel minder belangrijk zijn zaken als het maatschappelijk belang, de afwisseling in het werk en het salaris. Het contact met klanten is voor veel medewerkers belangrijk, zij krijgen daar energie van (Cubiss/ProBiblio, 2017).

Hoge werkdruk

Werkdruk is de druk die mensen ervaren op hun arbeidsplek tijdens het uitvoeren van hun functie. Werkdruk is een subjectief gegeven en wordt door iedereen anders ervaren. In de bibliotheeksector ervaren medewerkers een hogere werkdruk dan gemiddeld in Nederland het geval is (37% versus 31%) (Cubiss/ProBiblio, 2017; Integron.nl, 2016). Het ervaren van die hoge werkdruk wordt vaak toegewezen aan de bezuinigingen van de laatste jaren. Deze hadden vooral hun weerslag op het personele vlak. Na een flinke afname van het aantal fte tussen 2010 en 2013, is dit de afgelopen jaren gestabiliseerd (CBS, 2018b).

Werkdruk, stress en verzuim

Omdat een groot deel van de bibliotheekmedewerkers een hoge werkdruk ervaart is de vraag of er een redelijke balans is tussen de hoeveelheid werk en de hoeveelheid mensen (fte). Hoewel de werkdruk hoog is, leidt dit niet altijd tot werkstress. Ongeveer 10% van de medewerkers voelt zich vaak gestrest op het werk (Cubiss/Probiblio, 2017). Stressklachten vormen de belangrijkste verzuimoorzaak en dit verzuim kan weer leiden tot hogere druk bij de werkende collega's (Arboned, 2015). De laatste jaren is het ziekteverzuim in de bibliotheeksector gestegen, van 3,2% in 2014 tot 3,9% in 2016 (Arboned, 2017).

Hoe het ziekteverzuimpercentage is opgebouwd

Het ziekteverzuimpercentage is het totaal aantal ziektedagen van de werknemers, in procenten van het totaal aantal beschikbare (werk-/kalender)dagen in de verslagperiode. Het ziekteverzuimpercentage is inclusief het verzuim langer dan een jaar en exclusief zwangerschaps- en bevallingsverlof. Werknemers die het werk gedeeltelijk hebben hervat tellen alleen mee voor het percentage dat ze nog ziek zijn.

Samenwerking kan beter

Bij bibliotheken is er sprake van een familiecultuur. Kenmerken van een dergelijke organisatie zijn zorg voor goede interne verhoudingen, flexibiliteit in processen, zorg voor het personeel (als waren ze familie) en klantgevoeligheid. De relatie tussen mensen staat centraal (Cubiss, 2015). Binnen de bibliotheeksector is er vaak sprake van een goede relatie tussen collega's onderling en tussen medewerker en leidinggevende. De collega's vinden het echter wel lastig om elkaar aan te spreken op slecht of juist heel goed werk. Ook tussen afdelingen loopt het niet altijd soepel. De helft van de medewerkers ervaart geen goede samenwerking tussen afdelingen. Over de samenwerking tussen vestigingen zijn zij duidelijk positiever (Cubiss/Probiblio, 2017).

Mening medewerkers over samenwerking
Bron: Cubiss & Probiblio (2017)

Vertrouwen in de toekomst

In totaal geeft 39% van de medewerkers aan dat het werk bij de bibliotheek ten opzichte van 2 jaar geleden verslechterd is. Toch heeft een groot deel van de medewerkers vertrouwen in de organisatie en voelt zich zeker van hun aanstelling. Ook is er veel vertrouwen bij de medewerkers dat ze kunnen blijven voldoen aan de eisen van de organisatie (Cubiss/Probiblio, 2017). De vraag hierbij is of medewerkers een correct beeld hebben van de competenties die in de toekomst nodig zijn. Er zijn duidelijke signalen dat er een gat aan het ontstaan is tussen huidige en toekomstbestendige competenties.

Het werken bij de bibliotheek tov 2 jaar geleden
Bron: Cubiss & Probiblio (2017)

Bronnen